Przyszłość wielu polskich firm wisi na włosku – co czwarta z nich obawia się, że nie przetrwa najbliższych dwóch lat[1]. Według szacunków Intrum, z rynku zniknęłoby 800 tys. firm i ponad 2,7 mln miejsc pracy. To zagrożenie wynika z kumulacji wyzwań, które w ostatnich latach dotknęły przedsiębiorców. Musieli oni zmierzyć się z gwałtownymi wzrostami cen energii, podwyższeniem płac minimalnych, a także rosnącymi kosztami obsługi kredytów. Dodatkowo sytuację komplikuje rosnąca nieprzewidywalność na rynku europejskim i zmiany w globalnym handlu, które nasiliły się po wyborach w Stanach Zjednoczonych.
Niepewność stała się codziennością polskich firm. Aż 46% badanych w ramach Intrum European Payment Report 2025, nie tylko nie spodziewa się poprawy koniunktury w najbliższym czasie, ale wręcz przewiduje jej dalsze pogorszenie[2]. Przedłużająca się stagnacja może oznaczać spadek konsumpcji, mniejsze zamówienia i ograniczony popyt na usługi. W obliczu tak niepewnych perspektyw nic dziwnego, że połowa polskich firm deklaruje większą ostrożność w zaciąganiu kredytów. Mimo to aż 59% menadżerów wskazuje, że rozwój ich firm wciąż pozostaje priorytetem[3] – choć droga do niego wymaga dziś większej rozwagi niż kiedykolwiek.
Aby jednak w ogóle myśleć o kolejnych krokach, przedsiębiorstwa muszą najpierw zadbać o stabilność. Tymczasem więcej niż co trzecia z nich zmaga się z codziennymi problemami z utrzymaniem płynności finansowej[4]. W praktyce oznacza to konieczność przesuwania płatności czy żonglowania zobowiązaniami, by nie utracić płynności. To napięcie finansowe dodatkowo pogłębiają opóźnienia w regulowaniu należności przez kontrahentów – połowa przedsiębiorców wskazuje ten problem jako rosnące zagrożenie[5]. Choć to nieco mniej niż rok temu (56%)[6], sytuacja wciąż daleka jest od stabilnej, a do poziomu sprzed pandemii jeszcze długa droga. Zjawisko to najmocniej dotyka firm z sektora handlu detalicznego (65%) oraz tych współpracujących z instytucjami publicznymi (67%)[7].
– W takiej sytuacji wiele firm szuka sposobów, by nie tylko samemu utrzymać się na powierzchni, ale też nie pogrążyć swoich partnerów biznesowych. Dlatego aż 44% przedsiębiorstw decyduje się na wydłużanie terminów płatności[8] – komentuje Agnieszka Kunkel, ekspertka Intrum. – To gest solidarności, ale i strategia przetrwania – pozwalająca klientom przetrwać trudny okres, a firmom zwiększyć konkurencyjność czy wręcz utrzymać kontrakty. Z drugiej strony, oznacza to opóźnione przychody i większe obciążenie administracyjne, co może odbić się na kondycji firm w dłuższej perspektywie.
Walka o przetrwanie
Skala wyzwań, przed którymi stoją polskie firmy, przekłada się na realne zagrożenie ich istnienia. Aż 25% przedsiębiorstw przyznaje, że w ciągu najbliższych dwóch lat może zniknąć z rynku, jeśli sytuacja gospodarcza się nie poprawi[9].
W obliczu kryzysu niemal połowa przedsiębiorstw (49%) decyduje się na cięcie kosztów[10]. To decyzje, które często oznaczają konieczność redukcji zatrudnienia, rezygnację z inwestycji czy wstrzymanie rozwoju nowych produktów i usług. Choć pozwala to przetrwać tu i teraz i chwilowo złagodzić presję, w dłuższej perspektywie może przełożyć się na spadek konkurencyjności polskich firm, zahamowanie wzrostu gospodarczego i pogłębienie problemu bezrobocia.
Strategie przyjęte przez firmy w trudnych czasach często definiują ich pozycję na dłużej. Wybory dokonywane dziś – z myślą o utrzymaniu płynności i minimalizowaniu ryzyka – mogą z czasem zacząć wpływać na strukturę rynku i tempo rozwoju poszczególnych sektorów. Warto więc patrzeć na nie nie tylko przez pryzmat bieżących potrzeb, ale również w kontekście ich możliwych konsekwencji w kolejnych latach.
[1] Intrum, European Payment Report 2025
[2] Intrum, European Payment Report 2025
[3] Intrum, European Payment Report 2025
[4] Intrum, European Payment Report 2025
[5] Intrum, European Payment Report 2025
[6] Intrum, European Payment Report 2025
[7] Intrum, European Payment Report 2025
[8] Intrum, European Payment Report 2025
[9] Intrum, European Payment Report 2025
[10] Intrum, European Payment Report 2025
