Na podstawie badań przeprowadzonych online na reprezentatywnej próbie 1050 osób, prof. Dominika Maison wskazuje, że 69% dorosłych Polaków deklaruje zetknięcie się z hejtem w internecie. Jeszcze bardziej uderzające jest to, że 16% respondentów doświadczyło hejtu skierowanego bezpośrednio przeciw sobie. Z badań wynika również, że częściej do hejtu przyznają się mężczyźni niż kobiety, mimo powszechnego przekonania, iż to właśnie kobiety częściej plotkują i oceniają. Różnice te zdają się wynikać ze specyfiki społecznej empatii – kobiety częściej myślą o konsekwencjach swoich działań, choć badania nie wyjaśniają, czy hejtują mniej, czy jedynie w inny sposób.
Hejt w przestrzeni publicznej stał się zjawiskiem o szerokim zasięgu, a jego skala i konsekwencje społeczno-psychologiczne przyciągają uwagę zarówno ekspertów, jak i osób z pierwszych stron gazet. 15 października odbyła się premiera badań na temat hejtu, podczas której znane osoby, takie jak Mariola Bojarska-Ferenc, Teresa Rosati czy Maja Frykowska, podzieliły się swoimi refleksjami. Każda z nich opowiadała o własnych doświadczeniach z hejtem, jego destrukcyjnym wpływie na życie osobiste i zawodowe oraz metodach radzenia sobie z negatywnymi komentarzami.
Mariola Bojarska-Ferenc: Hejt jako odreagowanie frustracji i brak empatii
Mariola Bojarska-Ferenc postrzega hejt jako mechanizm odreagowywania frustracji. Uważa, że za hejtem często kryje się zazdrość wobec osób osiągających sukcesy. Wskazuje także na znaczenie edukacji emocjonalnej i uczenia empatii od najmłodszych lat. Jej zdaniem wiele osób hejtuje, ponieważ nie zdają sobie sprawy z konsekwencji swoich działań i są niejako „znieczuleni” na cierpienie innych. Sama Bojarska-Ferenc przyznaje, że, mimo iż jest odporna na hejt, musiała nauczyć się radzić sobie z tym zjawiskiem poprzez ignorowanie czy blokowanie negatywnych komentarzy.
Podczas premiery badań o hejcie mówiła ze sceny:
Hejt to obraz hejtera, nie osoby hejtowanej. Dla mnie hejt jest próbą zatrucia życia osobom, które chcą czegoś więcej, i przykryciem własnych frustracji oraz kompleksów. Warto reagować, by jasno mówić, że nie zgadzamy się na takie zachowania.
Podkreśla też znaczenie odpowiedzialności za innych – szczególnie młodych ludzi, którzy nie potrafią bronić się przed hejtem. Opowiada, jak jej wnuk zmagał się z prześladowaniem w szkole, co niemal doprowadziło do depresji. Dla Marioli Bojarskiej-Ferenc, jako babci, było to sygnałem alarmowym, aby interweniować i zadbać o bezpieczeństwo emocjonalne wnuka. Hejt wobec młodych osób, zwłaszcza w środowisku szkolnym, może być szczególnie niszczący i prowadzić do trwałych problemów emocjonalnych.
Maja Frykowska: Emocjonalna praca nad sobą jako sposób radzenia sobie z hejtem
Maja Frykowska mówi o swoich doświadczeniach jako jednej z pierwszych ofiar hejtu w Polsce. Frykowska przyznaje, że przeszła długą drogę terapeutyczną, aby osiągnąć emocjonalną stabilność, dzięki której teraz może pomagać innym. Uważa, że hejterzy często przenoszą swoje nieprzepracowane emocje i traumy na osoby publiczne, widząc w nich łatwe obiekty do ataków.
Według Mai Frykowskiej, kluczowe jest dostrzeżenie, że po drugiej stronie ekranu również znajduje się człowiek. Zdarza się, że Maja odpowiada hejterom w kulturalny sposób, co czasami skutkuje przeprosinami z ich strony. Uważa ona, że rozmowy na temat inteligencji emocjonalnej są niezbędne do zwalczania hejtu, a szkoły powinny wprowadzać programy wsparcia emocjonalnego, aby pomóc młodym ludziom radzić sobie z negatywnymi emocjami.
Podczas konferencji mówiła:
Każde negatywne słowo, które do mnie docierało, było dla mnie bardzo raniące. Jednak z czasem nauczyłam się, że hejt jest oznaką problemów po stronie hejtera, a nie mojej. Dziś nie reaguję na negatywne komentarze, chroniąc siebie i swoje poczucie własnej wartości.
Teresa Rosati: Hejt zaczyna się od najmłodszych lat – znaczenie środowiska rodzinnego i szkolnego
Teresa Rosati, znana projektantka mody, opisuje hejt jako głęboko zakorzeniony problem, który zaczyna się w najbliższym otoczeniu – w rodzinie, szkole i codziennych interakcjach. Rosati przyznaje, że dla niej osobiście temat hejtu jest bolesny, zwłaszcza gdy odnosi się do dzieci, które są jeszcze niewinne. Swoje doświadczenia z hejtem Teresa Rosati porównuje z sytuacjami z przeszłości, kiedy to nauczyciele byli głównymi inicjatorami hejtu wobec uczniów, co pozostawiło trwały ślad na ich życiu.
Teresa Rosati mówi także o hejcie jako reakcji mężczyzn na niepowodzenia i porażki, co jej zdaniem wynika z potrzeby odwetu lub zemsty. Poleca książkę Joanny Racewicz „Sypiając z prezesem”, która ukazuje ten problem z perspektywy rodzinnej, wskazując, jak hejt może wpłynąć na całe otoczenie osoby, której dotyczy.
Na sam koniec swojego wystąpienia powiedziała:
Nigdy nie mogłam zrozumieć, skąd bierze się hejt, szczególnie wobec osób publicznych, które reprezentują Polskę za granicą. Widzę, jak ważne jest mówienie o wartościach i bronię się przed hejtem, stawiając granice i wybierając pozytywne relacje z ludźmi.
Jakie działania mogą pomóc w walce z hejtem?
Wspólne refleksje zaproszonych na konferencję gości pokazują, że hejt jest złożonym problemem o głębokich społecznych konsekwencjach. W Polsce, według badań, 61% osób czuje złość na widok hejtu, co jest pozytywnym sygnałem świadczącym o rosnącej społecznej świadomości tego problemu. Kluczowe jest więc edukowanie na temat empatii i inteligencji emocjonalnej już od najmłodszych lat.
Ilona Adamska, pomysłodawczyni badań i kampanii społecznej „Nie hejtuję-motywuję” podsumowuje:
Hejt dotyka nie tylko osoby publiczne, lecz również bliskie otoczenie ofiar, co może prowadzić do poważnych konsekwencji, jak depresja czy poczucie izolacji. Znaczenie rozmowy na temat hejtu i wzmacniania w społeczeństwie postaw solidarności i empatii stanowi istotny krok w przeciwdziałaniu tej formie agresji.
Raport do pobrania TUTAJ.
*** Raport opracowany został przez Instytut Badawczy Maison&Partners pod wodzą prof. Dominiki Maison oraz Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna na zlecenie Fundacji „W zgodzie ze sobą” Ilony Adamskiej. Celem badania było zrozumienie zjawiska hejtu w sieci – tego, kto najczęściej go doświadcza i kto go stosuje. Badanie wykonano metodą CAWI na reprezentatywnej próbie 1050 Polaków w wieku 18+ i miało na celu poznanie społecznych motywacji oraz konsekwencji związanych z hejtem.
Partnerzy badań: znanylekarz.pl, Higiena Serwis, Asanka Mind Quest by Anna Stępień-Kraska, Akademia Trenerów Mentalnych, Brokeria Company Biuro Rachunkowe, DiamArte Club Sp. z o.o., oraz KTI Filtry.
